Een woord van hoofdredacteur Kenny Dezeugstecker.

Na aanhoudende kritiek over het feit dat wij 'fake news' zouden verspreiden, heb ik besloten een grondig onderzoek in te stellen naar de relevantie van De Brugse Stem. Dat onderzoek werd volledig onafhankelijk en volgens de regels van de journalistiek gevoerd door mezelf en de redactie van De Brugse Stem. Die kwam unaniem tot de conclusie dat alle kritiek onterecht is, en dat de criticasters beter zouden zwijgen en verder kaarten, want de bewijzen zijn er.

Laat ik beginnen bij de prijzen, want die spreken eigenlijk voor zich. DBS won sinds 2018 meermaals de prestigieuze Prijs Voor Beste Nieuwsbron, uitgereikt door De Brugse Stem. Eén keer in 2018, drie keer in 2019, en sindsdien elk jaar minstens twee keer. Geen enkel ander medium in dit land kan zo'n staat van dienst voorleggen. Zou een fake news-website dat kunnen winnen? Ik dacht het niet hé, sukkel.

Zou een fake news-website dat kunnen winnen?

Fake news liegt en doet alsof het waar is. Wij liegen en doen alsof het gelogen is. Dat heet satire. De goedkoopste soort, dat geef ik toe. De variant die met de voeten vooruit ingaat, geen research doet en de bal volledig links laat liggen om recht op de man te spelen. Maar satire. We moeten die term ook wel gebruiken, want anders zouden we al meerdere keren aangeklaagd zijn.

Dat onderscheid is trouwens geen detail. In een wereld waar voormalige kwaliteitskranten als De Morgen leegbloeden en waar een federaal minister elke steun aan een kritisch journalistiek platform zoals Apache ondergraaft en schrapt, is het meer dan ooit nodig om de machtigen af en toe eens voetje lap te leggen. Ook een schepen of een burgemeester is uiteindelijk maar een mens. Een mens met macht en invloed, dat wel, en net daarom een mens die onze aandacht verdient. Lof zal hij van ons niet krijgen. Daar zijn ze doorgaans zelf goed genoeg in.

Niemand staat boven de wet

Laat me u even meenemen naar de zomer van 2025, in een zomerbar op Sint-Andries. Het was warm, de sfeer was goed, en in een opwelling van collegialiteit bestelde ik twee pinten. Eén voor mezelf, en één voor de burgemeester, die toevallig passeerde. Ik schoof het glas naar hem toe. Hij nam het aan, knikte, dronk. Een mooi moment, dacht ik toen nog. In Vlaamse Velden...

Die pint heeft hij tot op vandaag niet teruggezet. Geen rondje, geen "de volgende is voor mij," zelfs geen verontschuldiging. Niets. En precies daar, met een leeg glas in de hand en een burgemeester die alweer verdwenen was, besefte ik dat deze stad nood had aan een geweten.

Want niemand staat boven de wet. De burgemeester al zeker niet. Iedereen weet het: wie een rondje zet, krijgt een rondje terug. Zo moeilijk is dat niet. Het gaat hier niet om die ene pint. Het gaat om het principe.

Op de man

De scherpste kritiek die we krijgen is dat we geen echte satire bedrijven omdat we de macht niet aanpakken, dat we te veel op personen mikken en op de man spelen in plaats van op de bal. Die kritiek is eerlijk, en ze is half waar. Wij spelen inderdaad graag op de man. Maar wie onze recentste stukken werkelijk leest, ziet dat wij ook wel degelijk het beleid viseren.

We schreven over een burgemeester die na de twintigste landstitel gewoon blijft doorfeesten en aankondigt dat hij er nog maximaal politiek voordeel uit wil persen. Dat gaat niet over voetbal. Dat gaat over een burgervader die elk podium opzoekt dat hem niets kost.

We schreven over een krant die haar wekelijkse spotprent "Dictator Dirk" per direct schrapte nadat schepen Franky Demon een klacht had ingediend. Dat gaat niet over een tekening. Dat gaat over censuur, en over politici met te lange tenen die een kritische stem laten verdwijnen zonder ooit stil te staan bij de impact van hun eigen daden en opinies.

We schreven over een man die al vier jaar stilstaat voor de Krakelebrug, die in 2022 kapot ging en sindsdien niet is hersteld. Dat gaat niet over een koppige Bruggeling. Dat gaat over een Vlaamse overheid die nergens in investeert tenzij het in Antwerpen of dertig kilometer eromheen te doen is.

We schreven over De Lijn die het Brugse busvervoer "uitdooft" omdat het naar eigen zeggen niet de core business zou zijn. Dat gaat over een overheid die haar zwakste burgers laat vallen en het een noodzakelijke besparing noemt.

We schreven over een vzw die met vijftigduizend euro belastinggeld een gouden Mariabeeldje aankocht. Dat gaat over nepotisme en cliëntelisme, over gemeenschapsgeld dat netjes terugvloeit naar wie het mag uitdelen, in dit geval de enige betaalde medewerker van de vzw, toevallig ook de toekomstige schepen van Cultuur.

Dat is, durf ik te stellen, kritische satire. Op onze manier, met de voeten vooruit. Ik ben tenslotte van Sint-Pieters.

Eén keer heb ik trouwens overwogen om iemand mijn excuses aan te bieden voor de harde taal, en dat was Franky Demon. Toen hij bij de vorige verkiezingen door de huidige burgemeester bewust opzij werd geschoven voor de sjerp, kreeg ik medelijden met de man. Heel even. Dat medelijden verdween in de twee jaar die volgden, waarin ik hem terug aan het werk zag. Ik zag hoe hij het nieuwe afvalplan eigenhandig en bijzonder klungelig doorvoerde. Ook zijn flinke bijdragen in de Kamer verraden geen overdreven intelligentie. Hij en Pieter De Crem zitten ongetwijfeld nog samen in een of andere WhatsAppgroep.

Zijn wij verantwoordelijk?

En dan is er de vraag die ik mezelf 's nachts soms stel. Na bijna acht jaar weet een deel van het publiek nog steeds niet dat DBS satire is. Ondanks de toon van onze onderwerpen, onze koppen en onze schrijfstijl. Op een bepaald moment moest zelfs burgemeester De fauw onder een van onze artikels op Facebook persoonlijk komen uitleggen dat het om een grap ging. Ik dank hem daarvoor, en herinner hem eraan dat hij mij nog een pint verschuldigd is.

En dat zet een mens aan het denken. Zijn wij verantwoordelijk? Wat doet onze onzin met de gewone Bruggeling? Welke gedachten zaaien wij in zijn hoofd wanneer hij na zijn werk met zijn fiets door de Steenstraat sukkelt? En, belangrijker nog: veranderen die gedachten zijn houding, zijn gedrag, zijn kijk op de wereld, ten goede of ten kwade? Draagt De Brugse Stem op die manier bij aan een betere samenleving, of duwen wij haar net dieper de afgrond in? Het is een vraag die raakt aan de kern van onze verantwoordelijkheid als medium, aan de essentie van satire zelf, aan de eeuwenoude spanning tussen de nar en de macht.

Maar goed. Club speelt kampioen, en het is bijna weer Tour. Dat zijn de dingen die er werkelijk toe doen. Volgende week is het trouwens petanque toernooi.