Het is zover. Na jarenlang gelobby heeft burgemeester Dirk De fauw (CD&V) eindelijk zijn slag thuisgehaald: het Belfort van Brugge wordt definitief afgebroken. "Godzijdank. Dat lelijk, grijs monster blokkeert al jaren de zon in mijn achtertuin. Ik heb als burgemeester recht op mijn Picons in de zon."

Gruwel

In aanloop naar de definitieve sloop vliegt deze en volgende week een gespecialiseerde drone rond het Belfort. Het bedrijf Medexon uit Oostende maakt zo'n 20.000 foto's van het 83 meter hoge gebouw, niet om het te restaureren, zoals eerder abusievelijk werd bericht door de pers, maar om de "horror voor het nageslacht te documenteren".

"We willen dat toekomstige generaties kunnen zien hoe verschrikkelijk het was," legt schepen van Patrimonium Pieter Marechal (CD&V) uit terwijl hij met een mengeling van walging en fascinatie naar de toren staart. "Elke barst, elk loszittend steentje, elke centimeter van dat architecturale misdrijf wordt vastgelegd. Orthofoto's noemen ze dat. Wij noemen het bewijsmateriaal. Dit gebouw had eigenlijk al in de jaren '60 met de grond gelijk moeten worden gemaakt, maar ja, de CVP-bureaucratie, hè."

Meifoor

Weinig Bruggelingen kennen de ware oorsprong van het Belfort, en dat is niet toevallig. De stad heeft decennialang actief geprobeerd de beschamende geschiedenis te verdoezelen.

Het bouwwerk werd in 1939 opgericht als kermisattractie op de Meifoor, ontworpen en gebouwd door niemand minder dan Boudewijn Lamoot, de latere oprichter van het Boudewijnpark. De attractie, een draaiende uitkijktoren met de weinig subtiele naam "De Vlaamsche Swingertoren", was bedoeld als het absolute hoogtepunt van de foor. Bezoekers werden in houten gondels 83 meter de lucht in geslingerd terwijl ze ondertussen beschoten werden met confetti en mayonnaise.

De attractie werd echter al na enkele maanden stilgelegd wegens "ernstige technische defecten". Volgens historici veroorzaakten de storingen in de Swingertoren een kettingreactie van electromagnetische pulsen die onder andere het volledige Europese telegraafnetwerk platlegden, wat indirect leidde tot een reeks catastrofale diplomatieke miscommunicaties die uitmondden in de Tweede Wereldoorlog.

"Dat wordt altijd wat weggelachen," zegt stadsarchivaris en amateur-complotdenker Roger 'De Mulle' Vanhoutteghem (71), "maar de feiten liegen niet. De Swingertoren van Lamoot heeft letterlijk de wereld in brand gestoken. En nu staat dat betonnen kadaver daar nog altijd gewoon te staan op onze Markt alsof er niets aan de hand is."

Na de oorlog, waarin de kernstructuur van de toren dienst deed als flaktoren voor de Duitse luchtafweer, bleef enkel het massieve betonnen geraamte overeind. "Ze konden het niet afbreken," verklaart Marechal. "Lamoot had het ding gebouwd met hetzelfde beton dat ze later in nucleaire bunkers en het Jan Breydelstadion gebruikten. De binnenkant is overigens één grote brok betonrot."

Concertgebouw

In de plaats van het Belfort komt een "modern, ambitieus gebouw dat past bij het nieuwe Brugge," aldus De fauw. Als inspiratie wordt verwezen naar het Concertgebouw aan het 't Zand, het enige gebouw in Brugge dat volgens het stadsbestuur "de tand des tijds heeft doorstaan qua esthetiek."

"Het nieuwe gebouw op de Markt zal minstens even brutaal worden, maar dan zonder toren. Want geen toren betekent: zon in mijn tuin. En zon in mijn tuin betekent: een gelukkige burgemeester. En een gelukkige burgemeester betekent: minder klappen voor de oppositie. Iedereen wint."

Dronefoto's

De 20.000 dronefoto's van het Belfort zullen na de sloop kortstondig tentoongesteld worden in een kleine bergruimte achteraan in de stadsbibliotheek de Biekorf. De tentoonstelling, getiteld "Nooit Meer: Beelden van een Vergissing", zal maximum twee weken duren.

"Langer hoeft echt niet," vindt De fauw. "Niemand wil die afschuwelijke beelden van het verleden zien die ons komen achtervolgen. We moeten vooruit kijken. Ik heb persoonlijk gevraagd om de foto's in zwart-wit af te drukken zodat ze nog deprimender zijn en de mensen nog sneller weer buitenwandelen. Hoe sneller we dit achter ons laten, hoe beter."

Reacties

Oppositiepartij N-VA schaart zich opvallend snel achter het plan. Fractieleider in de gemeenteraad Pol Van Den Driessche laat via een persconferentie in de gang van het stadhuis weten dat de partij "voluit achter de sloop staat."

"Wij hebben het altijd gezegd: die toren heeft ons meer gekost dan hij heeft opgebracht. Wij hebben dat berekend met Excel. Het rendement per steen is catastrofaal. Het is geen efficiënte toren. Hij mist zijn doel. En als iets in ons Vlaanderen niet rendabel is, dan moet het geruimd worden," aldus Van Den Driessche, die er nog aan toevoegt dat de partij ook "open staat voor de afbraak van andere structuren die niet in balans zijn, zoals het OCMW of de sociale woningbouw. Cijfers liegen nooit."