Het Brugse stadsbestuur heeft de plannen voorgesteld voor een derde stadsomwalling. Een nieuwe vestengordel van 42 kilometer met ringvaart moet heel Groot-Brugge omsluiten, met uitzondering van Lissewege, Dudzele en Sint-Jozef. De graafwerken beginnen binnenkort.
“Brugge is sinds de laatste omwalling van 1297 toch een klein beetje gegroeid”, aldus burgemeester Dirk De fauw (CD&V), “en wij willen dat alle inwoners beschermd zijn. Of toch de meeste.” De inspiratie deed de burgemeester op tijdens een wandeling op de wallen van Sluis. “Daar hebben ze die wallen gebouwd zodat de kleine, harige, pafferige Hollanders met hun doffe oogjes de stad niet kunnen ontsnappen en per ongeluk in Brugge terechtkomen. Wij doen gewoon hetzelfde, maar dan andersom.”
Concreet moet de omwalling de Bruggeling beschermen tegen verschillende dreigingen. “We denken aan de Russen, het opkomend fascisme, supporters van RC Lens, wafelfrettende dagjestoeristen en Hollandse chauffeurs in hun klemme clownauto's die net gps hebben ontdekt”, somt De fauw op. “Die laatsten zijn het gevaarlijkst.”
Vauban
Het ontwerp is van de hand van vestingbouwkundige Gaetan Ris-de-Vauban (63), een verre achterneef van. Om Sint-Jozef buiten de gordel te houden, maakt de vest daar een lus van 3,7 kilometer rond de deelgemeente. De kanonnen op die bastions staan naar buiten gericht. “C’est très efficace”, legt Ris-de-Vauban uit, “met één schot raken wij zowel de Russen als Sint-Jozef.”
Volgens historicus Ken de Skittery van de Universiteit van Zerkegem past dat in een lange Brugse traditie. “De eerste omwalling van 1127 diende om de Gentenaars buiten te houden, de tweede van 1297 om de Bruggelingen binnen te houden na de Meifoor”, duidt De Skittery. “Ook toen werd Sint-Jozef al buitengelaten. In het stadsarchief ligt een charter waarin letterlijk staat: ‘Ende dat men die van Sinte-Joos buyten late, want sy stincken.’ Dit is dus gewoon erfgoed.”
Abonnement
De nieuwe poorten worden volledig hightech, en de uitbating wordt uitbesteed aan SpaceX, het bedrijf van Elon Musk. Inwoners kunnen de stad in en uit met een abonnement via QR-code of getatoeëerde barcode, aan €240 per maand. Om 20 uur gaan alle poorten dicht. Wie daarna nog binnen moet, kan terecht aan een zijpoortje voor dronkaards, mits betaling van een extra tol van €6,40.
Minder enthousiast is schepen Mathijs Goderis (Vooruit), die in Lissewege woont en voortaan elke ochtend een dagpas moet kopen om op zijn eigen kantoor te geraken. “Ik heb er zelf voor gestemd”, zucht Goderis. “Ik had het dossier niet gelezen, ik zat op dat moment bij de paters in de Ezelstraat, en daar hadden ze geen wifi.” Ook Damme vroeg om binnen de muren te mogen, maar dat werd geweigerd: dan zou Brugge een landgrens met Nederland krijgen. "Jamais de ma vie", is de burgemeester stellig.
Financiering
De financiering komt deels van de Vlaamse regering, die bijspringt met het geld dat ze bespaard heeft op de kinderbijslag. Ook Gent werd om een bijdrage gevraagd, maar de stad had al haar geld al gespendeerd aan het nieuwe Design Museum, dat overal zeer goed onthaald wordt en zeker een meerwaarde is voor het historische centrum van de stad. "Gent is zoveel mooier en authentieker dan Brugge", vertelt Gents burgemeester Mathias De Clercq.
De procedure loopt intussen nog en beroep is mogelijk. “Maar dat verwachten we niet”, aldus nog De fauw. “In Brugge gebeurt dat nooit.”
